Zübeyde Hanım anılıyor

Zübeyde Hanım anılıyor, Türkiye Cumhuriyeti ’nin kurucusu ve modern Türkiye ’nin mimarı Mustafa Kemal Atatürk ’ün annesi Zübeyde Bayan, ölümünün 99 ’inci yıldönümünde anılıyor.

Zübeyde Hanım anılıyor
Editör: 15Haber
14 Ocak 2022 - 14:19
Zübeyde Hanım anılıyor,

Türkiye Cumhuriyeti ’nin kurucusu ve modern Türkiye ’nin mimarı Mustafa Kemal Atatürk ’ün annesi Zübeyde Bayan, ölümünün 99 ’inci yıldönümünde anılıyor. Zübeyde Hanım ’ın kabri, mevcut şekli bizzat Atatürk tarafından belli, Karşıyaka ’da Zübeyde Hanım Caddesi üzerindeki bir parkta yer alıyor.

ZÜBEYDE HANIM KİMDİR?

1857 yılında Selanik ’te doğan Zübeyde Hanım, 14 Ocak 1923 tarihinde hayatını kaybetmiştir. Osmanlı devrinde, 2. Mehmed vaktinde Karaman ’dan Rumeli ’ye göçen ve Selanik yakınlarındaki Langaza ’da toprak işleri ile uğraşan bir Türkmen ailesi olan Hacı Sofu ailesindendir. Mustafa Kemal Atatürk ’ün anne soyu da, Karaman ’dan gelerek Selanik ile Manastır ’ın aralarında bulunan Vodina Sancağı ’na bağlı “Sarıgöl” de denilen “Kayalar” Nahiyesine yerleştiler. Aile, daha sonra Selanik yakınlarında bugün de kaplıcaları ile meşhur olan Langaza ’ya yerleşmiştir.

Dedesi Feyzullah Efendi ’in taşıdığı “Sofu-zade” (Sofular) lâkabı, yerleştikleri Sarıgöl bölgesindeki yer adları ve ailedeki hatıraların gösterdiği üzere, Mustafa Kemal Atatürk ’ün anne soyu Karaman ’dan Rumeli ’ye gelen ve bundan dolayı da “Konyarlar” olarak Rumeli ’de anılan Yörük Türkmenlerdendir. Zübeyde Hanım, 1857 ’de Lankaza ’da dünyaya gelmiştir. Babası Sofuzade Feyzullah (Sadullah) Ağa, annesi Molla Hanım olarak anılan Ayşe Bayan ’dır. Döneminde kadınların okula gitmesi yaygın olmadığı için, okur yazan oluşu nedeniyle kendisi de Zübeyde Molla olarak anılırdı.

ATATÜRK ’ÜN BABASI ALİ RIZA EFENDİ İLE EVLİLİĞİ

Selanik ’te Gümrük Muhafaza Teşkilatında memur Ali Rıza ile 1871 yılında demin 14 yaşında iken evlenmiştir. Ali Rıza, sarışın ve mavi gözlü bir kadınla evlenmeyi düşlerken, kendisinden 20 yaş ufak olan, siyah saçlı ve derin mavi gözlü bu kadına sevdalandığını belirtmiştir.

Yeni çift Selanik Yenikapı semtinde yeni hayatını başlatmış ve Zübeyde Fatma, Ömer ve Ahmet adlı çocukları doğmuştur. Fakat Fatma bu dönemde ölmüştür. Eşi Ali Rıza ’nın Yunanistan sınırında Çayağzı (ya da Papaz Köprüsü) ’na ödev ediliği için taşınmış ve orada Ömer ve Ahmet hayatını kaybetmiştir. 1881 ’de dördüncü çocukları Mustafa, 1885 ’te Makbule, 1889 ’da Naciye doğmuştur. Naciye, minik yaşta veremden hayatını kaybetmiştir. Ali Rıza Efendi de 1888 yılında ölmüştür.

Zübeyde, çocuklarını da alarak abisi Hüseyin Bey ’in Langaza ’daki çiftliğine git Babasının erken ölümünün ve dayısının çiftliğinde ailenin erkeği olarak yaşadıklarının Mustafa üzerinde derin etkileri olduğu düşünülmektedir.

ZÜBEYDE HANIM ’IN İKİNCİ EVLİLİĞİ

Abisine daha fazla yük olmak istemeyen Zübeyde Hanım, ikinci evliliğini Selanik Gümrükler Başmüdürü Ragıp Bey ile yapmıştır. Ragıp Bey ’in de önceki evliliğinden dört çocuğu vardı. Bu izdivaç, babasının hatırasına saygı gösterilmediğini düşünen Mustafa Kemal ’i kızdırmıştır. Zübeyde Hanım Balkan Savaşı ’ndan sonra Ragıp Bey ’den ayrılmış ve artık Osmanlı toprağı olmaktan meydana çıkan Selanik ’i terk ederek kızı Makbule ile birlikte İstanbul ’a göç edip Beşiktaş Akaretler ’de bir eve yerleşmiştir.

1919 ’da Anadolu ’ya çıktığından beri görmediği ve üstelik Osmanlı Padişahı tarafından hakkında vefat emri verildiğini öğrendiği oğlu Mustafa Kemal ile ama 14 Haziran 1922 ’de Adapazarı ’nda her tarafta buluşan Zübeyde Hanım, onun yanında Ankara ’ya yerleşmiştir. Ama bu şehrin sert iklim koşulları sağlığını negatif etkileyince tedavi nedeniyle 18 Aralık 1922 ’de İzmir ’e gitmiştir. Son günlerini Latife Hanım Köşkü ’nde geçiren Zübeyde Bayan, 14 Ocak 1923 ’te 66 yaşında hayatını kaybetmiştir. İzmir ’in Karşıyaka ilçesinde 1940 yılında yaptırılan abide mezarda yatmaktadır.

Zübeyde Hanım anılıyor, başlık adı altında Geniş bir şekilde Haberin detayları ve bilgisi verildi. Kaynak takip edilmektedir, yeni bilgiler geldiğinde anlık güncellenecektir.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum